Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2016

Κώδικας 1424: Το Βυζαντινό κειμήλιο επέστρεψε σε μοναστήρι της Παναγίας





Κώδικας 1424: Το Βυζαντινό κειμήλιο επέστρεψε σε μοναστήρι της Παναγίας

  ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ από το  The TOC


 
Το παλαιότερο πλήρες χειρόγραφο της Παλαιάς Διαθήκης στον κόσμο, επέστρεψε, έναν αιώνα μετά, στην ιερά μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας.

Μια πολυετής και κοπιαστική προσπάθεια, γεμάτη περιπέτειες στο πέρασμα εκατοντάδων ετών που στόχευσε στην επιστροφή των κλεμμένων κειμηλίων της ιερά μονής Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, είχε σήμερα το απόγευμα αίσιο τέλος, με την παράδοση ενός χειρόγραφου κειμένου του 9ου αιώνα, ανεκτίμητης ιστορικής αξίας, γνωστού ως Κώδικας 1424, από τον αρχιεπίσκοπο Αμερικής Δημήτριο στον μητροπολίτη Δράμας Παύλο και την ηγουμένη της Ιεράς Μόνης γερόντισσα Αλεξία.

Στον ιερό μητροπολιτικό ναό Εισοδίων της Θεοτόκου, την παραμονή του εορτασμού της Αγίας Βαρβάρας, πολιούχου και προστάτιδας της Δράμας, ολοκληρώθηκε μια μακρά προσπάθεια και ταυτόχρονα έγινε η αρχή για τον επαναπατρισμό πολύτιμων κειμηλίων που το 1917 εκλάπησαν από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής, τα οποία προκάλεσαν ανυπολόγιστες καταστροφές και θηριωδίες στο μοναστήρι της Εικοσιφοίνισσας όπου φυλάσσεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας.

Οι άοκνες προσπάθειες του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και η συνεχής προσπάθεια του μητροπολίτη Παύλου για την επιστροφή των κειμηλίων απέδωσαν καρπούς. Σήμερα, μέσα σε κλίμα βαθειάς συγκίνησης και χριστιανικής αδελφοσύνης, ο πρόεδρος της Λουθηρανικής Θεολογικής Σχολής του Σικάγου αιδεσιμότατος James Nieman παρέδωσε τον Κώδικα 1424, ο οποίος για 100 και πλέον χρόνια βρίσκονταν στη νόμιμη κυριότητα της Λουθηρανικής Θεολογικής Σχολής.

Τι περιλαμβάνει ο Κώδικας

Ο «Κώδικας 1424» (Codex 1424), όπως ονομάζεται το κειμήλιο, αποτελεί το παλαιότερο πλήρες χειρόγραφο της Καινής Διαθήκης στον κόσμο, γραμμένο στα ελληνικά στη ρέουσα γραφή. Είχε πουληθεί στις ΗΠΑ -όπου κατέληξε- το 1920 από έναν Ευρωπαίο βιβλιοπώλη, και βρέθηκε στην κατοχή της Λουθηρανής Θεολογικής Σχολής του Σικάγου, όπου φυλάσσονταν μέχρι σήμερα.


Κώδικας 1424: Το Βυζαντινό κειμήλιο επέστρεψε σε μοναστήρι της Παναγίας
Πρόκειται για ένα από τα εκατοντάδες χειρόγραφα και άλλα αντικείμενα- ανεκτίμητα κειμήλια της θρησκευτικής και πολιτισμικής κληρονομιάς, που αφαιρέθηκαν από την Παναγία Εικοσιφοίνισσα και άλλες μονές κατά τη διάρκεια της βουλγαρικής κατοχής στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Όπως αποκαλύφθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, τα περισσότερα απ΄ αυτά βρίσκονται σήμερα στη Σόφια, στο Κέντρο Σλαβοβυζαντινών Σπουδών Ivan Dujev και στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της γειτονικής χώρας, και έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς αιτήματα για την επιστροφή τους, ενώ ένας αριθμός κειμηλίων βρίσκεται σε βιβλιοθήκες εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και ιδιωτικές συλλογές της Ευρώπης και των ΗΠΑ.

Ένα απ΄ αυτά είναι ο «Κώδικας 1424», που γράφτηκε τον 9ο ή 10ο αιώνα από τον μοναχό Σάββα. Το χειρόγραφο έχει διαστάσεις 28 επί 18 εκατοστά και στις 674 σελίδες του (337 φύλλα γραμμένα και στις δύο πλευρές, με 29 ως 33 γραμμές ανά σελίδα), περιλαμβάνει το σύνολο της Καινής Διαθήκης. Αιώνες μετά τη γραφή του προστέθηκαν ως σχόλια στα περιθώρια των σελίδων αποσπάσματα κειμένων του Ιωάννη του Χρυσοστόμου, του Βασιλείου του Μεγάλου και άλλων.

Επιπλέον, όπως επισημαίνεται, είναι ασυνήθιστη η σειρά των βιβλίων της Καινής Διαθήκης, όπως παρατίθενται στο χειρόγραφο. Για παράδειγμα, το βιβλίο της Αποκάλυψης, που σήμερα βρίσκεται στο τέλος της Καινής Διαθήκης, εδώ προηγείται των επιστολών του Αποστόλου Παύλου.

Το γράμμα του Οικουμενικού Πατριάρχη

Ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος στην έναρξη της σημερινής τελετής ανέγνωσε το γράμμα του Οικουμενικού Πατριάρχη προς τον μητροπολίτη Παύλο, στο οποίο τονίζεται ο αδιάκοπος αγώνας της Μητέρας Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης για να επιστραφούν όλοι οι κλεμμένοι θησαυροί. Ο Παναγιότατος στην επιστολή του αναφέρει ότι το συγκεκριμένο ευαγγελικό κείμενο παραδίδεται ως δώρο Θεού και αποτελεί την αρχή για τη δικαίωση όλων των προσπαθειών.


Κώδικας 1424: Το Βυζαντινό κειμήλιο επέστρεψε σε μοναστήρι της Παναγίας
Η Μονή της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας
Ο αρχιεπίσκοπος Δημήτριος υπερτόνισε τη χειρονομία και τη κίνηση της πανεπιστημιακής κοινότητας της Λουθηρανικής Θεολογικής Σχολής να επιστρέψει οικεία βουλήσει το σημαντικό αυτό κειμήλιο επισημαίνοντας ότι ένα τέτοιο κείμενο σπάνια επιστρέφεται, καθώς βρίσκονταν στη νόμιμη κυριότητα της Θεολογικής σχολής, ενώ τόνισε ότι μόλις φέτος διαπιστώθηκε η ιστορική αλήθεια του κειμένου και ξεκίνησαν οι διαδικασίες για την επιστροφή του.

Μηνύματα «Χάριτος» και «Ειρήνης»

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η ομιλία του προέδρου της Λουθηρανικής Θεολογικής Σχολής του Σικάγου αιδεσιμότατου James Niema ο οποίος αναφέρθηκε στο διαχρονικό και πάντα επίκαιρο μήνυμα του Ιησού Χριστού για ειρήνη, συναδέλφωση, αλληλεγγύη. Ο αιδεσιμότατος τόνισε ότι Ορθόδοξοι και Λουθηριανοί «διαβάζουμε από το ίδιο βιβλίο» που φέρει την ευχή της «Χάριτος» και της «Ειρήνης» που αποτελούν και μηνύματα του Αποστόλου Παύλου.


Κώδικας 1424: Το Βυζαντινό κειμήλιο επέστρεψε σε μοναστήρι της Παναγίας

«Η επιστροφή του σημαντικού αυτού έγγραφου», σημείωσε, «αποτελεί χειρονομία συνεργασίας και ειρήνης. Η σημερινή ανταλλαγή αποτελεί μια απέραντη χαρά αλλά και μια απέραντη λύπη. Σας το επιστρέφουμε με λύπη γιατί θα το στερηθούμε αλλά και με ξελάφρωμα ψυχής ως ένδειξη «Χάριτος» και «Ειρήνης» για την ένωση, τη συνεργασία και την αλληλεγγύη των δυο χριστιανικών κοινοτήτων».

Ο αιδεσιμότατος James Niema υπογράμμισε ακόμα ότι «το δώρο της επιστροφής ας αποτελέσει τον σπόρο που θα καρποφορήσει τη συνεργασία και την αλληλεγγύη ανάμεσα στους χριστιανούς» συμπληρώνοντας ότι «Ορθόδοξοι και Λουθηρανοί δεν είμαστε τόσο ξένοι όσο φαντάζεστε, από τον 16ο αιώνα υπήρχε επικοινωνία ανάμεσα σε Λουθηριανούς θεολόγους και το Οικουμενικό Πατριαρχείο και σήμερα αυτή η επικοινωνία αναζωπυρώνεται φανερώνοντας το ενδιαφέρον για αμοιβαία κατανόηση».

Αυστηρή γλώσσα από τον μητροπολίτη Παύλο

Στον σύντομο χαιρετισμό του ο σεβασμιότατος μητροπολίτης Δράμας Παύλος απηύθυνε ενθέρμους ευχαριστηρίους λόγους τόσο προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη όσο και τον αρχιεπίσκοπο Δημήτριο, κυρίως όμως προς τη Λουθηρανική Θεολογική Σχολή του Σικάγου για την πολύ σημαντική απόφαση που έλαβε.


Κώδικας 1424: Το Βυζαντινό κειμήλιο επέστρεψε σε μοναστήρι της Παναγίας

Έκανε μια σύντομη αναφορά στην ιστορική και μαρτυρική πορεία της Ιεράς Μονής Παναγίας Εικοσιφοίνισσας και δεν δίστασε να μιλήσει με αυστηρή γλώσσα για τις θηριωδίες των ορθοδόξων Βούλγαρων σημειώνοντας «σήμερα επιδεικνύουν τα κλεμμένα κειμήλια στη Σόφια χωρίς καμία ντροπή σα να είναι δικά τους όλα αυτά τα ιστορικά και θρησκευτικά κειμήλια της Ιεράς Μονής Παναγίας Εικοσιφοίνισσας».

Ο μητροπολίτης Παύλος εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη που είχε το θάρρος ακόμα και ενώπιων του Πρόεδρου της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας να θέσει το θέμα της επιστροφής των κειμηλίων και τόνισε με έμφαση: «Θα πρέπει οι Βούλγαροι ορθόδοξοι αδελφοί μας να διδαχθούν από τα λόγια του αιδεσιμότατου James Niema που φέρνει από τον Νέο Κόσμο το μήνυμα της διδασκαλίας του Κυρίου για συνεργασία, αγάπη, ειρήνη και αλληλεγγύη»

Στο τέλος της ιδιαιτέρα συγκινητικής τελετής ο μητροπολίτης Παύλος απένειμε το χρυσό μετάλλιο του Αγίου Εθνομάρτυρα Χρυσοστόμου, που αποτελεί την ύψιστη τιμή της Ιεράς Μητρόπολης Δράμας, στον αρχιεπίσκοπο Δημήτριο, στον αιδεσιμότατο James Niema και στον διακεκριμένο ελληνοαμερικανό δικηγόρο που εθελοντικά προσφέρθηκε να συμμετάσχει στην ολοκλήρωση των νομικών διαδικασιών για την επιστροφή του ιστορικού κειμηλίου.



Παρασκευή, 18 Νοεμβρίου 2016

Μιστράς: Βυζαντινό φως του φθινοπώρου


Oσες φορές κι αν έρθεις στον Μιστρά δεν είναι αρκετές. Ελάχιστα μέρη στην Ελλάδα διατηρούν μια τέτοια ατμόσφαιρα κι ένα τόσο σημαντικό σύνολο βυζαντινών και μεσαιωνικών μνημείων. Τώρα το φθινόπωρο που η ζέστη λιγοστεύει και το φως μαλακώνει, οι συνθήκες είναι ιδανικές για απολαυστικούς περιπάτους στην ονομαστή καστροπολιτεία. Και βέβαια πολύ κοντά στον Μιστρά υπάρχουν ωραία χωριά, θαυμάσια μονοπάτια και αναρριχητικές διαδρομές που κάνουν αυτήν την εκδρομή ακόμη πιο ενδιαφέρουσα

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ "ΕΘΝΟΣ"




Περιήγηση στην ιστορική καστροπολιτεία

Οι κεραμιδένιες στέγες του Μιστρά υψώνονται κάτω από τις μολυβένιες ορθοπλαγιές του Ταΰγετου και ορίζουν έναν από τους πιο συναρπαστικούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας. Η ανείπωτης γραφικότητας βυζαντινή πόλη δημιουργήθηκε εκεί όπου αρχικά υπήρχε ένα σκέτο κάστρο, το οποίο ίδρυσε το 1249 ο Γουλιέλμος Βιλεαρδουίνος, στον λόφο που λεγόταν Μυτζηθράς (λένε πως θύμιζε στην όψη το γνωστό νόστιμο τυρί).
Αργότερα χτίστηκαν ολόγυρα πολλά πέτρινα σπιτάκια και από το 1262, όταν ο Μοριάς πέρασε στους Βυζαντινούς, ο Μιστράς έγινε η ισχυρότερη βυζαντινή πολιτεία στη Νότια Ελλάδα και πρωτεύουσα στο Δεσποτάτο του Μορέως. Οι Καντακουζηνοί και οι Παλαιολόγοι δεσπότες του Μιστρά έχασαν την πόλη και το Δεσποτάτο το 1460 και παρά τους τρεισήμισι αιώνες τουρκοκρατίας, διατήρησε έως σήμερα μια αξιόλογη εικόνα του βυζαντινού του μεγαλείου.
Ενας λαβύρινθος από πέτρινα δρομάκια οδηγεί σε επτά πανέμορφες βυζαντινές εκκλησίες με μοναδική αρχιτεκτονική, βυζαντινά οικόσημα και εκπληκτικές τοιχογραφίες, στο κάστρο με την εξαίσια θέα στην κοιλάδα του Ευρώτα με τις ροδοδάφνες και τις πορτοκαλιές, και στα παλάτια των Δεσποτών του Μιστρά, όπου νομίζεις ότι ξαναζωντανεύει ο μεσαιωνικός Μοριάς. Κι αν τύχει και χτυπήσει κάποια καμπάνα της καστροπολιτείας ο αέρας φέρνει από μακριά τους στίχους του Αγγελου Σικελιανού: «Μες στη ροδόφωτη αυγή, για Σε Μεγαλομάτα, τα σημαντήρια εσήμαναν Μυστρά και Καλαμάτα».
Για να περιηγηθείτε στον Μιστρά θα χρειαστείτε αρκετό χρόνο μια και η καστροπολιτεία είναι μεγάλη και τα σπουδαία μνημεία της πολλά. Αν δεν θέλετε να ξοδέψετε χρόνο διαβάζοντας τις κατατοπιστικές πινακίδες, μελετήσετε τον εξαιρετικό οδηγό «Μυστράς, η μεσαιωνική πολιτεία», του καθηγητή Μανόλη Χατζηδάκη (εκδοτική Αθηνών).
Η πρότασή μας είναι να ξεκινήσετε από την επάνω πύλη και να κατηφορίσετε έως την κάτω πύλη (όπου θα έχετε φροντίσει να σας περιμένει αυτοκίνητο). Από την πάνω πύλη ένα καλντερίμι οδηγεί στην κορυφή του βουνού, στο φράγκικο κάστρο. Οπως καταλαβαίνετε, η θέα από εδώ είναι συναρπαστική καθώς μπροστά σας απλώνεται ένα πανόραμα του κάμπου της Σπάρτης και της κοιλάδας του Ευρώτα. 

Η Ευαγγελίστρια, μια από τις μοναδικής ιστορικής αξίας βυζαντινές εκκλησίες του Μιστρά.
Η Ευαγγελίστρια, μια από τις μοναδικής ιστορικής αξίας βυζαντινές εκκλησίες του Μιστρά.
Ενα δεύτερο καλντερίμι διασχίζει την Ανω Χώρα και σας οδηγεί στην Κάτω περνώντας από τα σπουδαιότερα μνημεία της καστροπολιτείας: τα παλάτια, τους ναούς της Αγίας Σοφίας, του Αγίου Νικολάου και το μοναστήρι της Παντάνασσας, τη μονή Βροντοχίου με τα δύο καθολικά της, τους Αγίους Θεοδώρους και την Οδηγήτρια (ή Αφεντικό), τον ναό της Περιβλέπτου με τις θαυμάσιες αγιογραφίες του. Κοντά στην Κάτω πύλη, όπου θα τελειώσει η περιήγησή σας, βρίσκεται η μητρόπολη του Μιστρά, ο Αγιος Δημήτριος.

Σύντομη ιστορία

Μετά το 1262 όταν ξεκίνησε η δοξασμένη εποχή του Μιστρά, χτίστηκε γύρω από το κάστρο η Ανω Χώρα που ήταν τειχισμένη. Αργότερα φτιάχτηκαν και άλλα σπίτια εξωτερικά και δημιουργήθηκε η Κάτω Χώρα, ενισχυμένη με τείχος και αυτή. Ο Μιστράς ήκμασε επί Μανουήλ Καντακουζηνού (1349-1380). Από τον επόμενο δεσπότη, τον Θεόδωρο Παλαιολόγο, ξεκίνησε η παρακμή που τον οδήγησε στα χέρια των Τούρκων το 1460, οι οποίοι έφυγαν πυρπολώντας την πόλη το 1825. Οι κάτοικοι εγκαταστάθηκαν στη Σπάρτη και οι τελευταίοι έφυγαν από τον Μιστρά το 1953, όταν ξεκίνησε η συντήρηση των μνημείων από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Το 1989 με απόφαση της Unesco συμπεριελήφθη στον κατάλογο μνημείων της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Στα παλάτια, στην Περίβλεπτο και στο «Αφεντικό»
Λείψανα βυζαντινών κτισμάτων στον Μιστρά. Οι περισσότερες οικίες στην καστροπολιτεία είχαν τα δωμάτια στον όροφο και στο ισόγειο μαγειρεία, αποθήκες και στάβλους.
Λείψανα βυζαντινών κτισμάτων στον Μιστρά. Οι περισσότερες οικίες στην καστροπολιτεία είχαν τα δωμάτια στον όροφο και στο ισόγειο μαγειρεία, αποθήκες και στάβλους.

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΠΑΛΑΤΙΩΝ

  Μοναδικό συγκρότημα ανακτόρων από τη βυζαντινή εποχή και επιβλητικό μνημείο. Εδώ ήταν η έδρα του πολιτικού δεσπότη του Μοριά. Ο θρόνος βρισκόταν σε μια ενιαία αίθουσα με διαστάσεις 36 μ. χ 10 μ. Η αρχική πτέρυγα (η ανατολική) χτίστηκε στα χρόνια των Βιλεαρδουίνων και οι υπόλοιπες στα χρόνια των Καντακουζηνών. Η τελευταία φάση, η βόρεια, χρονολογείται στα χρόνια των Παλαιολόγων, στις αρχές του 15ου αιώνα. Το παλάτι διέθετε σύστημα θέρμανσης (σπάνιο για την εποχή) και διακρίνονται ακόμη οι οκτώ καμινάδες που προεξέχουν από το κτίριο ως αντηρίδες. Σ’ αυτές τις καμινάδες κατέληγαν ισάριθμοι καυστήρες ξύλου στο υπόγειο. Στα σπίτια που υψώνονται γύρω από τα Παλάτια, πιθανότατα κατοικούσαν τα μέλη της αριστοκρατίας από την οποία προέρχονταν και οι αξιωματούχοι του Δεσποτάτου.

Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

  Ιστορικός ναός με μοναδική διακόσμηση. Είναι ο αρχαιότερος του Μιστρά και χτίστηκε πριν από το 1270 από τον μητροπολίτη Λακεδαίμονος Ευγένιο. Ανακαινίστηκε από τους μητροπολίτες Νικηφόρο και Ματθαίο. Αποτέλεσε τον Μητροπολιτικό ναό της πόλης και έδρα του Μητροπολίτη Λακεδαιμονίας. Διασώζει εξαιρετικής τέχνης τοιχογραφίες (από το 1270 έως το α’ μισό του 15ου αιώνα), αλλά ένα μέρος από αυτές καταστράφηκαν όταν τον 15ο αιώνα ο ναός έγινε πεντάτρουλος σταυροειδής από τρίκλιτη βασιλική που ήταν αρχικά. Εδώ στέφθηκε το 1449 ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος, μέχρι τότε Δεσπότης του Μιστρά. Παρατηρήστε τον ανάγλυφο βυζαντινό δικέφαλο αετό στο δάπεδο του ναού (πιθανότατα έργο του 14ου αιώνα), τα δύο προσκυνητάρια με ανάγλυφα φυτικά σχέδια στα μέτωπα των πεσσών του Ιερού και τα διαφορετικών εποχών θωράκια στο διάζωμα του υπερώου.


Η ΠΕΡΙΒΛΕΠΤΟΣ

 Κομψότατος βυζαντινός ναός, δίστυλος σταυροειδής εγγεγραμμένος, με τρεις πενταγωνικές εξωτερικά αψίδες στο Ιερό και είσοδο στη βόρεια πλευρά. Σώζονται αγιογραφίες του γ΄ τέταρτου του 14ου αιώνα, και αποτελούν έργο τεσσάρων ζωγράφων υψηλής καλλιτεχνικής ποιότητας. Σώζονται επίσης πολλά μέρη από τον εξαιρετικό γλυπτό διάκοσμο. Η Περίβλεπτος, καθολικό μονής αφιερωμένης στην Παναγία, κτίστηκε στα μέσα του 14ου αιώνα πιθανότατα από τον πρώτο Δεσπότη του Μιστρά Μανουήλ Καντακουζηνό και τη σύζυγό του Ισαβέλλα de Lusignan.


Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΟΔΗΓΗΤΡΙΑ (ΑΦΕΝΤΙΚΟ)


 Πολύ εντυπωσιακός βυζαντινός ναός χτισμένος τον 14ο αιώνα από τον ηγούμενο της μονής Βροντοχίου Παχώμιο, ως καθολικό μοναστηριού. Ο ρυθμός του συνδυάζει τη βασιλική στο ισόγειο με τον πεντάτρουλο εγγεγραμμένο σταυροειδή στο υπερώο. Το επιβλητικό σύνολο τονίζουν οι αψίδες, τα κλίτη και τα πυργόσχημα παρεκκλήσιά της. 

Το φράγκικο κάστρο πάνω στον βράχο που παλιότερα λεγόταν Μυτζηθράς.


Το φράγκικο κάστρο πάνω στον βράχο που παλιότερα λεγόταν Μυτζηθράς.
Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΑΙ Η ΠΑΝΤΑΝΑΣΣΑ

 Είναι το καθολικό της πατριαρχικής μονής του Ζωοδότη Χριστού, που ίδρυσε στα μέσα του 14ου αιώνα ο Μανουήλ Καντακουζηνός, και βρίσκεται στη συνοικία των παλατιών. Είναι ναός δίστυλος σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο και έχει πλούσιο κεραμοπλαστικό διάκοσμο και ωραία μαρμαροθετήματα. Η Παντάνασσα είναι βυζαντινό μοναστήρι το οποίο σήμερα λειτουργεί και είναι γυναικείο με έξι μοναχές (είναι το μοναδικό μέρος του Μιστρά που κατοικείται). Το καθολικό είναι ναός βυζαντινός και μεγαλοπρεπέστατος χτισμένος το 1428 που ξεχωρίζει καθώς υψώνεται πάνω στην απότομη πλαγιά. Από το παλιό μοναστήρι σήμερα κατοικείται μόνο η ανατολική πτέρυγα των κελιών.

ΓΙΑΤΙ «ΑΦΕΝΤΙΚΟ»;

 «Αφεντικό» ονομάζεται ο ναός της Παναγίας Οδηγήτριας και σύμφωνα με το Ιδρυμα Μείζονος Ελληνισμού η επωνυμία προέρχεται από τη φράση «ναός αφεντικός» και τη λέξη «αυθέντης - αφέντης» που χαρακτήριζε τους δεσπότες. Η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και πολυτέλεια που είχε ο ναός τον έκαναν λοιπόν έναν «ναό αφεντικό».

ΟΙ ΟΙΚΙΕΣ

Καθρεφτίζουν ολοκάθαρα την ποιότητα ζωής των κατοίκων του Μιστρά και σώζονται αρκετές και καλοδιατηρημένες. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τα αρχοντικά του Λάσκαρη και του Φραγκόπουλου στην Κάτω Χώρα και το Παλατάκι στην Ανω Χώρα του Μιστρά. Οι περισσότερες οικίες είχαν τα δωμάτια στον όροφο και στο ισόγειο μαγειρεία, αποθήκες και στάβλους.

Τα Παλάτια όπου βρισκόταν η έδρα του πολιτικού δεσπότη του Μοριά.
Τα Παλάτια όπου βρισκόταν η έδρα του πολιτικού δεσπότη του Μοριά.
ΩΡΑΡΙΑ
Ο αρχαιολογικός χώρος είναι ανοικτός καθημερινά από τις 8:30 έως τις 15:00. Τη θερινή περίοδο κλείνει στις 19:00. Παραμένει κλειστός στις εθνικές εορτές και στις αργίες των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και του Πάσχα.

Τετάρτη, 9 Νοεμβρίου 2016

Το όνομα Ρωμαίος -Έλλην



 Ρωμαίος = Γραικός = Έλληνας, ο νέος και όχι ο αρχαίος.

Ρωμαϊκά ή Ρωμαίικα = η απλή, κοινή ελληνική ή νεότερη ελληνική

Ρωμαϊκός ή Ρωμαίικος= ο των νεοτέρων Ελλήνων

Ελληνικά= τα αρχαία ελληνικά



ANAΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ http://anodosautokratorias.blogspot.gr/


* Το Ρωμαίος φαίνεται να αντιστοιχεί στον νέο Έλληνα (το ελληνικόν έθνος από την βυζαντινή εποχή κι έπειτα) αλλά και στον κάτοικο της Ρώμης και τον πολίτη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
** Το Ρωμαίος χρησιμοποιούταν από τους  Έλληνες και μετά το 1453 όπου δεν υπήρχε ρωμαϊκή αρχή, συνεπώς στο Βυζάντιο (=η εκχριστιανισμένη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του ελληνικού έθνους , Αύγουστος Heisenberg) ,το Ρωμαίος δεν είχε μόνο πολιτική χροιά αλλά αναφερόταν και στον Έλληνα στο γένος.

Παρακάτω παρουσιάζονται τα σχετικά λήμματα από μεταβυζαντινά λεξικά :


Παρακάτω παρουσιάζονται τα σχετικά λήμματα από μεταβυζαντινά λεξικά :















Κυριακή, 6 Νοεμβρίου 2016

ΜΕΓΑΛΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ



ΜΕΓΑΛΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ



William Goulielmos,  ιστορικός, συγγραφέας
 
             Γιά την Δύση ο μεσαίωνας ξεκινά το 476 μΧ με την εκθρόνιση του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Ρωμύλου Αυγουστήλου από τον Γερμανό στρατηγό magister militum Οδόακρο. Το μεγαλύτερο μέρος του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους κατέρρευσε όμως αρκετά χρόνια πριν, στα Γερμανικά φύλα. Το ανατολικό Ρωμαϊκό κράτος, ή Βυζάντιο, δεν γνωρίζει μεσαίωνα. Το Βυζάντιον που εξελληνίσθηκε σε μεγάλο βαθμό με εξαίρεση περιόδους εμφυλίων συρράξεων και ταπεινωτικών ηττών από βαρβάρους αλλά και Δυτικούς, γνωρίζει χρόνια δόξας και μεγάλων ιστορικών μορφών. Πριν εξετάσουμε την ζωή κάποιον ισχυρών γυναικών του Βυζαντίου θα αναφερθούμε στο πώς ζούσαν οι γυναίκες των αντιπάλων του Βυζαντίου. 
            Οι άνδρες των Σλαβικών βασιλείων των Χρωβάτων (Κροατών), Σέρβλων (Σέρβων),  Σλαβο-Βουλγάρων και των Ρως (Ρώσων) έβαζαν τις γεροδεμένες γυναίκες να κάνουν σκληρές χειρωνακτικές δουλειές. Δηλαδή εκεί που το αλέτρι το τραβούσαν κανονικά τα βόδια, οι άνδρες έβαζαν τις γυναίκες να το τραβούν, με σχεδόν υπεράνθρωπη δύναμη. Σε πολλές επιδρομές κατά του Βυζαντίου οι Σλάβες πολεμούσαν μαζί με τους άνδρες. Το έτος 626 μΧ γυναίκες Σλάβες επιτέθηκαν μαζί με τους άνδρες τους σε μονόξυλα κατά της Κωνσταντινούπολης και σφάχτηκαν από τον στρατηγό του Ηράκλειου, Βώνο.  Όπως και οι άνδρες τους, ζούσαν σε φτώχια και σε αμάθεια. Κάποια επιρροή είχαν οι μάγισσες πρωτόγονων θεοτήτων. Στα βάρβαρα και παγανιστικά φύλα σαν τους Σλάβους, Άντες, Τουρκικά φύλα σαν τους Χαζάρους, Πατζινάκες, Κουμάνους κτλ και απομεινάρια Σκύθων οι γυναίκες ζούσαν σαν τους απλούς άνδρες, αλλά ποτέ δεν είχαν εξουσία. Τέλος, στο μεσαιωνικό Ισλάμ οι γυναίκες περίπου είχαν τα ίδια δικαιώματα που έχουν τώρα οι γυναίκες σε αυστηρά μουσουλμανικά καθεστώτα όπως το Ιράν, το Σουδάν και σε ένα βαθμό την Σαουδική Αραβία. Οι Άραβες, Βέρβεροι και Πέρσες είχαν τις γυναίκες σαν όντα ηδονής και αναπαραγωγής, χωρίς δικαιώματα. Στα δυτικά Γερμανόφωνα κράτη οι συνθήκες για τις γυνάικες ήταν φυσικά καλύτερες. 
              Στο Βυζάντιο στις μεγαλουπόλεις οι γυναίκες ζούσαν περίπου όπως και στην παλιά Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Οι εξέχουσες γυναίκες έπαιρναν τον τίτλο της Ζωστής Πατρικίας, τον αντίστοιχο δηλαδή του Πατρίκιου. Οι αριστοκράτισσες του Βυζαντίου ζούσαν στην χλιδή και η μεσαία ταξη ζούσε σε σαφώς καλύτερες συνθήκες από τους Δυτικούς.          
  
           Θεοδώρα, 500–548 μΧ, ήταν η γνωστή Κύπρια πρώην εταίρα σύζυγος του πανίσχυρου  Αυτοκράτορα Ιουστινιανού. Κατά την βασιλεία του Ιουστινιανού το μεγαλύτερο μέρος της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας ανακτήθηκε. Οι Βυζαντινοί νίκησαν τους Πέρσες, Οστρογότθους, Φράγκους, Βάνδαλους, Γέπιδες κτλ. Η Ιταλία, Νότια Ισπανία, Βόρεια Αφρική και Ιλλυρία ελευθερώθηκαν. Η Θεοδώρα το 532 μΧ κατά την στάση του Νίκα, όταν ο λαός ξεσηκώθηκε κατά του συζύγου της, τον έπεισε να να μην εγκαταλείψει την εξουσία και να πολεμήσει. Ο Ιουστινιανός με την βοήθεια των στρατηγών Βελισάριου και του Γερμανού Μούνδου κατέπνιξε την εξέγερση στο αίμα. Η Θεοδώρα με την βοήθεια της Αντωνίας συζύγου του κόμη Βελισάριου (484–565μΧ) ξεσκέπασαν την συνωμοσία του Ιωάννη του Καππαδόκη, κατά του Ιουστινιανού. 
                 Η Αντωνία η οποία συνόδευε τον σύζυγο της στις εκστρατίες σκότωσε πολλούς Γερμανούς με τον καταπέλτη της, στις δύο πολιορκίες της Ρώμης !!! Η Αντωνία έκανε παράνομη σχέση με τον Φώτιο. Όταν ο Βελισσάριος αποπειράθηκε να δικάσει την σύζυγο του για μοιχεία την προστάτευσε η Θεοδώρα. Ο δεύτερος πιο ισχυρός στρατηγός του Ιουστινιανού, ο Αρμενικής καταγωγής Ναρσής όφειλε την θέση του στην Θεοδώρα. Η Θεοδώρα στήριζε και σοφούς σαν τον Ασσύριο Ιάκωβο Βαραδαίο και τον Πάπα της Ρώμης Βιγίλιο. Όταν ο Βελισάριος κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία την γλίτωσε λόγω της προστασίας της Θεοδώρας και της Αντωνίας. Ένα φανταστικό Μωσαϊκό απεικονίζει την Θεοδώρα και την ακολουθία της στην βασιλική του Άγιου Βιτάλιου, της Ραβέννας. Η Θεοδώρα πέθανε από καρκίνο, σε ηλικία σαράντα οκτώ ετών. Ο Ιουστινιανός που την αγαπούσε τόσο δεν ξανα παντρεύτηκε. Ο Βελισάριος πέθανε ξεχασμένος και αδικημένος στην αγγαλιά της αγαπημένης του Αντωνίας.    
               Ο Αυτοκράτορας Ηράκλειος, παρά τις επιθυμίες του Πατριάρχη Σέργιου και της αριστοκρατίας, παντρεύεται το 613 μΧ την ανιψιά του Μαρτίνα. Ο Ηράκλειος ελευθέρωσε την αυτοκρατορία από τον τύραννο Φωκά, διέλυσε την Περσική Αυτοκρατορία και νίκησε τους Αβαρο-Σλάβους συμμάχους τους. Λίγα χρόνια πριν τον θάνατο του Ηράκλειου ένα μεγάλο μέρος της αυτοκρατορίας χάθηκε στους Άραβες. Το έτος 641μΧ ο Ηράκλειος πέθανε από ασθένεια. H Μαρτίνα πίεσε τον γηραιό Ηράκλειο να ανακηρύξει τον γιό της Ηρακλέωνα ισότιμο συν-αυτοκράτορα με τον πρωτότοκο και παραγιό της Κωνσταντίνο ΙΙΙ, με την ίδια ως επίτροπο. Ο λαός και η σύγκλητος ήταν εχθρικοί μαζί της, καθώς έκανε τον παράνομο γάμο και ήθελε να ελέγξει την αυτοκρατορία. Η Μαρτίνα διάβασε την διαθήκη στον ιππόδρομο και ο λαός την εξύβρισε και φώναζε πως ήθελε μόνο τα δύο παιδιά του Ηράκλειου. Τρείς μήνες αργότερα πέθανε από ασθένεια ο Κωνσταντίνος. Ο όχλος ψευδο-κατηγόρησε την Μαρτίνα και τον Ηρακλέωνα για φόνο, τους ακρωτηρίασαν, τους εξόρισαν και ανακήρυξαν τον γιο του Κωνσταντίνου ΙΙΙ, τον Κώνστανς ΙΙ, αυτοκράτορα. Έτσι άδοξα πέθανε μία ισχυρή γυναίκα του μεσαίωνα. 
 
              Η Ειρήνη η Αθηναία (752–803 μΧ) παντρεύτηκε τον Λέοντα τον τέταρτο. Στο Βυζάντιο είχαν επί χρόνια επικρατήσει οι εικονοκλάστες. Η Ειρήνη αποφάσισε να ανατρέψει την κατάσταση, έπεισε τον άνδρα της Λέωντα να επαναφέρει τις εικόνες. Όταν πέθανε ο άνδρας της ο Λέων, η Ειρήνη έγινε επίτροπος του γιού της, του οικονοκλάστη Κωνσταντίνου του έκτου, από το το 780 εως το 790 μΧ, έως ότου την εξεδίωξε ο γιός της και οι στρατηγοί του. Το 792–797 μΧ η Ειρήνη ξανα-έγινε επίτροπος του γιού της. Αργότερα ο γιός της αποπειράθηκε να ξανα-επαναστατήσει, με τους Αρμένιους. Ο Κωνσταντίνος νικήθηκε, τυφλώθηκε με διαταγές της μητέρας του και πέθανε λίγο αργότερα. Η Ειρήνη βασίλευσε καθαρά σαν βασίλισσα, για πέντε χρόνια. Ο στρατηγός της Ειρήνης, ο Σταυράκιος, νίκησε τους Σλάβους στην Ελλάδα. Η Ειρήνη νίκησε πολλές επαναστάσεις στην Μικρά Ασία και επέβαλε την λατρεία των εικόνων. Η Ειρήνη πολλές φορές υπέγραφε ως βασιλιάς και όχι ως βασίλισσα !!! Το 800 μΧ ο Γερμανός αυτοκράτωρ Καρλομάγνος (Charlemagne) ανακηρύχθηκε Αυτοκράτωρ της δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από τον Πάπα Λέοντα ΙΙΙ. Η Ειρήνη δέχτηκε προτάσεις να παντρευτεί τον Καρλομάγνο. Οι Γερμανοί όμως σοκαρίστηκαν με την ιδέα ότι θα τους κυβερνά μία αυταρχική γυναίκα Ρωμαία. Οι Βυζαντινοί σε μεγάλο βαθμό μισούσαν την δικτατορία της Ειρήνης και την ιδέα να τους κυβερνά ένας ημι-αμόρφωτος στρατηγός αυτοκράτορας (παρότι είχε ίδρυσει πανεπιστήμια και λαμπρούς ναούς.) 
                Ο δε Πάπας Λέοντας ο ΙΙΙ αρνήθηκε να δεχτεί την Ειρήνη ως Αυτοκράτειρα των Ρωμαίων, διότι ήταν γυναίκα. Η Ειρήνη εξορίστηκε, το 802 μΧ από τους πατρικίους και πέθανε το επόμενο έτος και την διαδέχτηκε ο συγκλητικός Νικηφόρος στον θρόνο. Η Ειρήνη ήταν αδίστακτη, που μέχρι και τον γιό της σκότωσε, για την πίστη στις εικόνες και την λατρεία για εξουσία. Αν ενωνόντουσαν οι δύο αυτοκρατορίες η ροή της ιστορίας θα ήταν πολύ διαφορετική. Ακόμη μία ισχυρή γυναίκα απομακρύνθηκε.  
 
             Κασσιανή (805 ή 810-εως 865 μΧ), την Κασσιανή την απέρριψε ως σύζυγο ο τελευταίος εικονοκλάστης αυτοκράτορας Θεόφιλος. Ο Θεόφιλος μάλιστα την μαστίγωσε, διότι ήταν υπέρ της λατρείας των εικόνων. Η Κασσιανή αργότερα το 843 μΧ, ίδρυσε μονή στην Κωνσταντινούπολη. Η Κασσιανή συνέθεσε είκοσι εννέα Χριστιανικούς ύμνους, καθώς και αρκετά ποιητικά έργα. Την Κασσιανη θαύμαζε ο Βυζαντινός φιλόσοφος Θεόδωρος Στουδίτης.  
 
                 Η Ζώη Καρβουνόψινα συγγενής με τον μέγα ιστορικό Θεοφάνη τον ομολογητή, παντρεύτηκε τον αυτοκράτορα Λέοντα τον Σοφό. Η Ζώη έγινε επίτροπος του γιού τους του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου από το 906 έως το 912 μΧ. Ο διάδοχος και αδελφός του Λέωντα του Σοφού ο Αλέξανδρος ΙΙΙ που ανέλαβε εξουσία το 912 μΧ εξεδίωξε την Ζώη. Με τον θάνατο του Αλέξανδρου III ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος αλλά ο πατριάρχης Κωνσταντινοπούλεος Νικόλαος Μυστικός αναγκάσε την Ζώη να κλειστεί σε μοναστήρι. Το 914 μΧ η Ζώη επανήλθε στην εξουσία ως επίτροπος. Η Ζώη νίκησε τους Άραβες στην Αρμενία. Το 917 μΧ ηττήθηκε ο στρατηγός της Ζώης ο Λέων Φωκάς, απο τους Βούλγαρους. Ο Αρμένιος στρατηγός Ρωμανός Λεκαπηνός, το 919 μΧ έκανε πραξικόπημα ανάγκασε τον Κωνσταντίνο Πορφυρογέννητο να παντρευτή την κόρη του και ξανα ανάγκασε την Ζώη να κλειστεί σε μοναστήρη. Έτσι άδοξα ακόμη μία ισχυρή γυναίκα έχασε την εξουσία της. Η Ζώη μόλις ένα χρόνο μετά, το 920 μΧ πέθανε, από ασθένεια. Ο γηραιός ναύαρχος Ρωμανός Λεκαπηνός, επέβαλε για πολλα χρόνια την θέλησή του, στο νεαρό Κωνσταντίνο Πορφυρογέννητο, ως το 944 μΧ.  
 
              Η Θεοφανώ ήταν σύζυγος του άξιου αυτοκράτορα του Ρωμανού ΙΙ, γιού του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου. Ο Ρωμανός ΙΙ πέθανε το 963 μΧ σε νεαρή ηληκία και άφησε διαδόχους τους ανήλικους Βασίλειο Βουλγαροκτόνο και Κωνσταντίνο VIII. Μέσω της Θεοφανούς, ο στρατιωτικός Νικηφόρος Φωκάς πήρε με το ζόρι την εξουσία. Ο Νικηφόρος Φωκάς νίκησε τους Άραβες, στην Κύπρο, Κρήτη, Κιλικία και στο Λεβάντ. Ο ανεψιός του τελευταίου, ο Ιωάννης Τζιμισκής σύναψε παράνομη σχέση με την Θεοφανώ. Το 969 μΧ ο Νικηφόρος Φωκάς όταν έμαθε για την παράνομη σχέση, εξόρισε τον ανεψιό του Ιωάννη Τζιμισκή και του αφαίρεσε τα αξιώματα. Η Θεοφανώ έπεισε τον Νικηφόρο Φωκά να του ξαναδώσει τα αξιώματα και να τον αφήσει να επιστρέψει από την εξορία. Ο αχάριστος Ιωάννης Τσιμισκής τότε δολοφόνησε τον θείο του Νικηφόρο Φωκά . Ο Ιωάννης Τσιμισκής μέσω της Θεοφανώς βασίλευσε. Ο Ιωάννης Τσιμισκής νίκησε τους Άραβες στο Λεβάντ και τους Ρώς, στην Βουλγαρία. Το 976 μΧ, ο Ιωάννης Τσιμισκής με την σειρά του δηλητηριάστηκε από συνωμότες. Τότε ανέλαβε την εξουσία ο πανίσχυρος γιός της Θεοφανούς, ο Βασίλειος Βουλγαροκτόνος και ως μαριονέτα ο μικρότερος αδελφός του ο Κωνσταντίνος !!! Η Θεοφανώ παραμερίστηκε και ο Βασίλιος Βουλγαροκτόνος πήρε την απόλητη εξουσία. Ο Βασίλειος Βουλγαροκτόνος υπόταξε τους Βουλγάρους, υπό τον περιβόητο Σαμούλ. Ο Βασίλειος Βουλγαροκτόνος επίσης υπόταξε τους Άραβες, Σκύθες και τους Ίβηρες. Υπό τους τρεις αυτούς στρατιωτικούς αυτοκράτορες η αυτοκρατορία, ξανα- έφθασε στο απόγειο της !!! 
 
            Μία γυναίκα πήρε τον τίτλο της Πατρικίας, ήταν η Μιροσλάβα η κόρη του Τσάρου Σαμουήλ της Βουλγαρίας. Ο Σαμουήλ ήταν ο άνθρωπος ο οποίος είχε πολλες νίκες κατά του Βυζαντίου, καθώς οι τελευταίοι πολεμούσαν σε πολλά μέτωπα. Η κόρη του Τσάρου Μιροσλάβα ερωτεύτηκε τον αιχμάλωτο Αρμενικής καταγωγής Βυζαντινό στρατηγό Αστοτ Ταρονίτη. Η Μιροσλάβα απείλησε πως θα αυτοκτονήσει, αν δεν παντρευτεί τον Αστότ. Ο Σαμουήλ δέχτηκε και διόρισε τον Αστότ διοικητή στο κατεχόμενο από Βουλγάρους Δυρράχιο. Το 996 μΧ, όταν ο Βυζαντινός στρατός του Βασίλειου Βουλγαροκτόνου ελευθέρωσε την πόλη, η Μιροσλάβα πήρε τον τίτλο της Πατρικίας. Το 1014 μΧ, ο Βασίλιος Βουλγαροκτόνος νίκησε τους Βούλγαρους στο Κλείδιον και ο Σαμουήλ πέθανε, από καρδιακή προσβολή. 
           Ο Κωνσταντίνος VIII, ο ανίκανος αδελφός του Βασίλειου Βουλγαροκτόνου, άφησε διαδόχους της τρείς κόρες του, την Θεοδώρα, τη Ζωή και την Ευδοκία. Η Ευδοκία αποσύρθηκε σε μοναστήρι. Ο Κωνσταντίνος πάντρεψε την ακόλαστη πενηντάρα Ζωή με  τον άξιο Ρωμανό ΙΙΙ Αργυρόπουλο. Ο Κωνσταντίνος χώρισε τον Ρωμανό Αργυρό απο την νόμιμη γυναίκα του και την ανάγκασε να την κλείσει σε μοναστήρι !! Με τον θάνατο του Κωνσταντίνου το 1028 μΧ η Ζὠη και ο Ρωμανός Αργυρός έγειναν αυτοκράτορες. Η Ζώη έκανε ταυτόχρονα παράνομη σχέση με τον Μιχαήλ τον Παφλαγόνα. Το 1034 μΧ όταν ο Ρωμανός ανέκρινε τον Μιχαήλ σχετικά με την παράνομη σχέση, λίγο αργότερα βρέθηκε δολοφονημένος, στα λουτρά. Η Ζώη ανέβασε τον Μιχαήλ τον τέταρτο Παφλαγόνα στον θρόνο. Ο Μιχαήλ ο τέταρτος Παφλαγόνας πέθανε από τρέλα και ασθένειες, το 1041 μΧ. Η Ζώη πνατρευτηκε και ανέβασε στον θρόνο τον Μιχαήλ  πέμπτο Καλαφάτη. Ττο 1042 μΧ ο Μηχαήλ Καλαφάτης μαζί με τον Κωνσταντίνο τον Νοβελίσημο, φυλάκισαν την Ζώη και την Θεοδώρα, σε ένα νησάκι. Ο λαός και οι οπλισμένες γυναίκες μαζί ξεσηκώθηκαν και νίκησαν τους φρουρούς, των πραξικοπηματιών. Ο Μιχαήλ ο πέμπτος Καλαφάτης, μαζί με τον Κωνσταντίνο τον Νοβελίσημο κατέφηγαν στο ιερό. Παρα-αυτά ο λαός τους τράβηξε από το ιερό και τους τύφλωσε. Οι πραξικοπηματίες πέθαναν απο τα τραύματά τους, λίγο αργότερα. Ο λαός ένιωθε μεγάλο σέβας για τις τρείς τόσο διαφορετικές αδελφές, ανεψιές του μέγα στρατηγού αυτοκράτορα Βασίλειου Βουλγαροκτόνου!!! Η Θεοδώρα τότε πήρε τα πράγματα στα χέρια της, και μαζί με την αδελφή της Ζώη βασίλευσαν για τρείς μήνες. Η Ζώη τότε ανέβασε στον θρόνο τον στρατιωτικό αυτοκράτορα, τον άξιο Κωνσταντίνο τον Μονομάχο. Η Ζώη πέθανε από ασθένεια, το 1050 μΧ. Μετά τον φυσικό θάνατο του Κωνσταντίνου Μονομάχου το 1055 μΧ  η Θεοδώρα βασίλευσε για ένα έτος, το 1055-1056 μΧ. Με τον φυσικό θάνατο της Θεοδώρας έρχεται το τέλος της ένδοξης Μακεδονικής δυναστείας. Ο Μιχαήλ ο έκτος ο στρατιωτικός που διαδέχτηκε την Θεοδώρα στον θρόνο, ήταν και αυτός της επιλογής της.          
  
           Ευδοκία Μακρεμβολίτισσα (1021–1096 μΧ,) σύζυγος των Αυτοκρατόρων Κωνσταντίνου Δούκα και αργότερα του μοιραίου Ρωμανού Διογένη. Ο Ρωμανός Διογένης, μετά την ήττα του στην μάχη του Μανζικέρτ το 1071 μΧ απο τους Σελτζούκους Τούρκους, δολοφονήθηκε, από τα παιδιά του Κωνσταντίνου Δούκα. Η Ευδοκία ήταν πολύ μορφωμένη γυναίκα, έγραψε την ‘Ιωνία’, μία ανθολογία με μίγμα ιστορικών και μυθολογικών στοιχείων, παρόμοια με τις ‘Μεταμορφώσεις’ του Ρωμαίου Οβίδιου. Ο ιστορικός και φιλόσοφος Νικηφόρος Γρηγοράς περιέγραψε την Ευδοκία ως μία δεύτερη Υπατία !!!
 
                  Η Ειρήνη Δούκαινα (1066–1138 μΧ,) σύζυγος του πανίσχυρου Αλέξιου Κομνηνού και μητέρα της διανοούμενης Άννας Κομνηνής, μελετούσε αγιογραφικά κείμενα και έκανε δωρεές σε μοναχούς και σε ζητιάνους. Η Ειρήνη Δούκαινα συνόδευε τον άνδρα της σε αρκετές από της νικηφόρες εκστρατείες του και τον ενθάρρυνε και τον θεράπευε. Ο Αλέξιος Κομνηνός ανέστησε την Αυτοκρατορία μετά την ταπεινωτική ήττα των Βυζαντινών στην μάχη του Μανζικέρτ. Ο Αλέξιος Κομνηνός νίκησε τους Σελτζούκους Τούρκους, Κουμάνους, Νορμανδούς υπο τον αδίστακτο Βουημούνδο (Bohemund). Κατά την πρώτη Σταυροφορία ο Αλέξιος Κομνηνός ανάγκασε τους ηγεμώνες της δύσης να του δηλώσουν υποταγή και όρκους πίστης !!!   
 
                       Η Άννα Κομνηνή (1083–1153 μΧ,) κόρη του ισχυρού αυτοκράτορα Αλέξιου Κομνηνού, ήταν πολύ μορφωμένη γυναίκα. Έγραψε μία πλούσια βιογραφία του πατέρα της, την ‘Αλεξιάδα’ και θεωρείται ισάξια του Θουκυδίδη, του Πολύβιου και του Ξενοφώντα !!! Η Άννα Κομνηνή ήταν ξακουστή επίσης για την σεμνότητά της. 
 
                    Η Θεοδώρα Πετραλίφαινα (1225–1270 μΧ,) ήταν σύζυγος του αυτοκράτορα Μιχαήλ Κομνηνού Δούκα, Δέσποτα της Ηπείρου. Ο Μιχαήλ Δούκας που είχε παράνομη σχέση με εταίρες, αργότερα χώρισε και εξόρισε την Θεωδόρα. Η Θεωδόρα για πέντε χρόνια γύριζε άστεγη χωρίς να παραπονεθεί, μέχρι που την ξαναπήρε πίσω ο Μιχαήλ Δούκας. Η γυναίκα αυτή, ενώ θα μπορούσε να κάνει πραξικόπημα, ή να καταφύγει στα αντίπαλα Βυζαντινά βασίλεια, επέμεινε τα μαρτύρια και ξαναπήγε πίσω σε αυτόν που την πλήγωσε. Η Θεοδώρα Πετραλίφαινα για την καλοσύνη της αγιοποιήθηκε !!! 
 
                    Τέλος, θα ήθελα να αναφερθούμε στην Μουσταπίδενα, τη γυναίκα αυτή που έκτισε και έδωσε το όνομά της σε μία σχεδόν άγνωστη Βυζαντινή εκκλησία που βρίσκεται ερειπωμένη κοντά στα ΚΤΕΛ του Κηφισού !!!